ለ12–13 ዓመት ታዳጊዎች የተዘጋጀ የሁለት ወራት የክረምት ኮርስ — መጽሐፍ ቅዱስን እንደ አንድ ወጥ ታሪክ የሚያስተምር፣ በ14 ዓመታቸው ወደሚጀምሩት «የደህንነት ትምህርት» የሚያሻግር ድልድይ።
ልጆቻችን 14 ዓመት ሲሞላቸው «የደህንነት ትምህርት» ይጀምራሉ — ደህንነት ምን ማለት እንደሆነና እንዴት እንደሚገኝ የሚያብራራ የአስተምህሮ ትምህርት። አስተምህሮ ግን «ትርጉሙ ምንድን ነው?» ለሚለው መልስ ነው፤ ከዚያ በፊት «ምን ተፈጸመ?» የሚለውን ማወቅ አለባቸው። ያላነበብነውን መጽሐፍ ማብራሪያ መረዳት አንችልም — ይህ ኮርስ የደህንነትን ታሪክ ያስቀድማል፤ በሚቀጥለው ዓመት አስተምህሮው በሚያውቁት ታሪክ ሥር ላይ ይተከላል።
መጽሐፍ ቅዱስ የ66 መጻሕፍት ስብስብ ብቻ አይደለም — አንድ ታሪክ ነው፤ የእግዚአብሔር የመቤዠት ታሪክ። የታሪኩም ማዕከል ኢየሱስ ክርስቶስ ነው።
«ስለ እርሱ በመጻሕፍት ሁሉ የተጻፈውን ተረጐመላቸው» — ሉቃስ 24፥27ኮርሱ ዓለም አቀፍ ጤናማ ሥርዓተ ትምህርቶች የሚከተሉትን የ«ፍጥረት → ውድቀት → መቤዠት → አዲስ ፍጥረት» ቅስት ይከተላል። አራቱ ክፍሎቻችን በዚህ ቅስት ላይ በትክክል ያርፋሉ፦
እግዚአብሔር ሁሉን በቃሉ ፈጠረ — «መልካምም እንደ ሆነ አየ» ሰባት ጊዜ። ሰው በእግዚአብሔር መልክ ተፈጥሮ ከእግዚአብሔር፣ ከራሱ፣ ከሌሎችና ከፍጥረት ጋር በፍጹም ሰላም (ሻሎም) ኖረ። ውድቀትን ለመረዳት ይህን «በፊት» ማየት ግድ ነው።
ዘፍጥረት 1–2 · መዝሙር 8በአንድ አለመታዘዝ አራቱም ግንኙነቶች ተሰበሩ — ከእግዚአብሔር (መደበቅ)፣ ከራስ (ኀፍረት)፣ ከሌሎች (መወነጃጀል)፣ ከፍጥረት (እሾህ)። ነገር ግን በፍርዱ መካከል እግዚአብሔር የመጀመሪያውን የወንጌል ተስፋ ሰጠ — የሴቲቱ ዘር የእባቡን ራስ ይቀጠቅጣል።
ዘፍጥረት 3 · ሮሜ 5፥12ከኖኅ ቀስተ ደመና እስከ አብርሃም «በዘርህ ሁሉ ይባረካሉ»፣ ከፋሲካው በግ እስከ ዳዊት ዙፋን፣ እስከ ኢሳይያስ የሚሠቃየው አገልጋይ — አንድ ተስፋ ስዕሉ እየጠራ ይመጣል። ብሉይ ኪዳን የሕግጋት ስብስብ ሳይሆን የተስፋ ታሪክ ነው።
ዘፍ 12 · ዘጸ 12 · 2ሳሙ 7 · ኢሳ 53ቃል ሥጋ ሆነ — ለ2,000 ዓመታት ሲጠበቅ የነበረው መጣ። በናዝሬት «ዛሬ ይህ መጽሐፍ ተፈጸመ» አለ፤ በመስቀሉም ላይ ሁሉም የተስፋ መስመሮች ተገናኙ፦ ዘሩ፣ በጉ፣ ንጉሡ፣ አገልጋዩ። «ተፈጸመ» — የታሪኩ ማዕከላዊ ቃል።
ዮሐ 1፥14 · ማር 10፥45 · ዮሐ 19፥30ትንሣኤ የአዲስ ፍጥረት መጀመሪያ ነው — ክርስቶስ «በኩራት»። መንፈስ ቅዱስ ወረደ፣ ቤተ ክርስቲያን ተወለደች፣ ታሪኩም ወደ አዲስ ሰማይና አዲስ ምድር ያመራል። ትልቁ ግኝት፦ ታሪኩ ገና አላለቀም — እኛም በውስጡ ነን።
ሉቃ 24 · 1ቆሮ 15 · ሐዋ 2 · ራእ 21መግቢያ ሳምንት + 4 ክፍሎች × 2 ትምህርቶች + የማጠቃለያ በዓል = 10 ሳምንታት፤ የክረምቱን ሁለት ወራት (ሐምሌ–ነሐሴ) በትክክል ይሸፍናል።
መጽሐፍ ቅዱስ አንድ ታሪክ ነው፤ ማዕከሉም ክርስቶስ ነው። የመቤዠት መስመር ይተዋወቃል።
ሁሉ መልካም ተፈጠረ፤ ሰው በእግዚአብሔር መልክ — ሻሎም በአራት አቅጣጫ።
ኃጢአት ሁሉን ሰበረ፤ እግዚአብሔር ግን ገና በዚያው ቀን ተስፋ ሰጠ (ዘፍ 3፥15)።
ኖኅና አብርሃም — እግዚአብሔር በቃል ኪዳን ራሱን ያስራል፤ በሞሪያ በግ ተተካ።
ፋሲካ · የዳዊት ዙፋን · የሚሠቃየው አገልጋይ — ተስፋው ስዕሉ እየጠራ።
ተስፋው በአካል መጣ — መንግሥቱ ቀረበች፤ ተአምራቱ የመንግሥቱ ምልክቶች።
ከዘፍ 3፥15 እስከ ኢሳ 53 የተነገረው ሁሉ በመስቀሉ ተፈጸመ፤ ቤዛችን ተከፈለ።
ባዶው መቃብር · የኤማሁስ መንገድ · የአዲስ ፍጥረት በኩራት።
መንፈስ ቅዱስ ወረደ፤ ቤተ ክርስቲያን ተወለደች፤ እኛም በታሪኩ ውስጥ ነን።
ልጆቹ ሙሉውን ታሪክ ይተርካሉ፤ የ«የደህንነት ትምህርት» ቅድመ እይታ፤ የምስክር ወረቀት።
እያንዳንዱ ትምህርት ስድስት ቋሚ ንጥረ ነገሮች አሉት፦ ታሪኩ · ጥያቄና መልስ (በቃል የሚያዝ) · ወደ ክርስቶስ · ውይይት (ከጠለቅ ያለ ጥያቄ ጋር) · ቁልፍ ቃላት (የነገ የአስተምህሮ ቃላት ዛሬ ይተዋወቃሉ) · በቤተሰብ (የሳምንቱ የቤት ንባብና ተግባር)። የቃል ጥናት በክፍል ደረጃ ነው — በክፍል አንድ ጥቅስ፣ በእውነት እንዲሸመደድ።
ግብ፦ ዓለም እንዴት መልካም ሆኖ እንደተፈጠረ፣ ኃጢአት ምን እንዳበላሸ፣ እግዚአብሔርም ገና ከመጀመሪያው የመቤዠት ተስፋ እንደሰጠ መረዳት። ኃጢአትን በሐቀኝነት እንሰይማለን — ትምህርቱ ግን በኀፍረት ሳይሆን በተስፋ ይጠናቀቃል።
→ በ«የደህንነት ትምህርት»፦ የፍጥረት፣ የእግዚአብሔር መልክ እና የኃጢአት አስተምህሮ መሠረት«በአንተና በሴቲቱ መካከል፥ በዘርህና በዘርዋም መካከል ጠላትነትን አደርጋለሁ፤ እርሱ ራስህን ይቀጠቅጣል፥ አንተም ሰኮናውን ትቀጠቅጣለህ።» — ዘፍጥረት 3፥15
እግዚአብሔር ሁሉን በቃሉ ፈጠረ — «መልካምም እንደ ሆነ አየ» ሰባት ጊዜ። ሰው ግን ልዩ ነው፦ በእግዚአብሔር መልክ ተፈጥሮ፣ ከእግዚአብሔር፣ ከራሱ፣ ከሌሎችና ከፍጥረት ጋር በፍጹም ሰላም (ሻሎም) ኖረ። ይህ ትምህርት «የተበላሸው ምንድን ነው?» ለሚለው የሚቀጥለው ሳምንት ጥያቄ መሠረት ይጥላል።
ጥ. እግዚአብሔር ሰውን ለምን ፈጠረ? መ. በመልኩ ፈጠረን — እርሱን እንድናውቅ፣ እንድንወደው፣ እንድናከብረውና ከእርሱ ጋር ለዘላለም እንድንኖር። (ዘፍ 1፥27 · መዝ 8)
«ሁሉ በእርሱ ሆነ» (ዮሐ 1፥3) — ዓለምን የፈጠረው ቃል፣ በኋላ ዓለምን ሊቤዥ ሥጋ የሚሆነው እርሱ ነው። ታሪኩ ከመጀመሪያው ገጽ ጀምሮ የክርስቶስ ነው።
የ«ሻሎም» ካርታ፦ በአራት አቅጣጫ (እግዚአብሔር · ራስ · ሌሎች · ፍጥረት) የተስማማ ግንኙነት በሥዕል። የመስመሩ የመጀመሪያ ካርድ ይሰቀላል፦ «ፍጥረት»።
BibleProject አማርኛ — «የእግዚአብሔር አምሳል» (Image of God)፤ የ5 ደቂቃ መክፈቻ — ነካ አድርገው ይመልከቱ።
ፍጥረትእግዚአብሔር ሁሉን ከምንም በቃሉ መፍጠሩ (ዕብ 11፥3)።
የእግዚአብሔር መልክእግዚአብሔርን እንድንመስለውና በምድር እንድንወክለው ተፈጠርን።
ሻሎምፍጹም ሰላም — ሁሉም ግንኙነት በሥርዓቱ ላይ ሲሆን።
ንባብ፦ ዘፍ 1 · መዝ 8 · መዝ 19፥1–6። ተግባር፦ በዘፍጥረት 1 ውስጥ «መልካም» ስንት ጊዜ እንደተባለ ቁጠሩ — ለቤተሰባችሁ ተርኩ።
ውሸት፣ ጥርጣሬ፣ አለመታዘዝ — በአንድ ጊዜ አራቱም ግንኙነቶች ተሰበሩ፦ ከእግዚአብሔር (መደበቅ)፣ ከራስ (ኀፍረት)፣ ከሌሎች (መወነጃጀል)፣ ከፍጥረት (እሾህና ላብ)። በፍርዱ መካከል ግን ሁለት የጸጋ ምልክቶች አሉ፦ የሴቲቱ ዘር ተስፋ (3፥15) እና እግዚአብሔር ራሱ የቆዳ ልብስ አለበሳቸው — የመጀመሪያው መሥዋዕት ጥላ።
ጥ. ኃጢአት ምንድን ነው? መ. ኃጢአት የእግዚአብሔርን ትእዛዝ መተላለፍና እርሱን ከልባችን ማዕከል ማውጣት ነው፤ ደመወዙም ሞት ነው — የእግዚአብሔር ስጦታ ግን በክርስቶስ ኢየሱስ የዘላለም ሕይወት ነው። (ሮሜ 6፥23)
ዘፍ 3፥15 የመጽሐፍ ቅዱስ የመጀመሪያው የወንጌል ተስፋ ነው። ከዚህ ትምህርት ጀምሮ ልጆቹ በየሳምንቱ «ዘሩ ማን ነው?» የሚለውን ጥያቄ ይከታተላሉ።
የሻሎም ካርታ ላይ ስብራቶቹ ይመዘገባሉ፤ የመስመሩ ካርድ፦ «ውድቀት + የመጀመሪያው ተስፋ» — ስብራትና የተስፋ ጭላንጭል አብረው ይሳላሉ።
ትምህርቱ በፍርሃት ወይም በኀፍረት እንዲያበቃ አትፍቀዱ — የክፍሉ የመጨረሻ ቃል ሁልጊዜ ዘፍ 3፥15 ነው፤ ተስፋው።
ኃጢአትየእግዚአብሔርን ትእዛዝ መተላለፍ፤ እርሱን ከማዕከል ማውጣት።
ውድቀትበአዳም ኃጢአት ሰውና ፍጥረት ሁሉ የተበላሹበት ክስተት (ሮሜ 5፥12)።
የመጀመሪያው ወንጌልዘፍ 3፥15 — ገና በውድቀቱ ቀን የተሰጠው የአዳኝ ተስፋ።
ንባብ፦ ዘፍ 3 · ሮሜ 6፥23 · መዝ 51፥1–12። ተግባር፦ በሳምንቱ «የተሰበረ ሻሎም» ያያችሁበትን አንድ ምሳሌ መዝግቡ፤ ስለ ተስፋው አመስግኑ።
ግብ፦ ብሉይ ኪዳን በሙሉ አንድ ተስፋ ደጋግሞ የሚያድግበት መንገድ መሆኑን ማየት — ከኖኅ እስከ አብርሃም፣ ከፋሲካው በግ እስከ ዳዊት፣ እስከ ነቢያቱ። ብሉይ ኪዳን የሕግጋት ስብስብ ሳይሆን የተስፋ ታሪክ ነው፤ እያንዳንዱ ታሪክ ወደ ክርስቶስ ያመለክታል።
→ በ«የደህንነት ትምህርት»፦ የተስፋ ቃል፣ የቃል ኪዳን እና «በእምነት መጽደቅ» መሠረት (ዘፍ 15፥6)«እርሱ ግን ስለ መተላለፋችን ቈሰለ፥ ስለ በደላችንም ደቀቀ፤ የደኅንነታችንም ተግሣጽ በእርሱ ላይ ነበረ፥ በእርሱም ቍስል እኛ ተፈወስን።» — ኢሳይያስ 53፥5
«ቃል ኪዳን» ምንድን ነው? — እግዚአብሔር ራሱን በተስፋ የሚያስርበት መንገድ። ከጥፋት ውኃ በኋላ ቀስተ ደመናው፤ ከዚያም ለአብርሃም የተገባው ታላቅ ተስፋ፦ «በአንተ የምድር ነገዶች ሁሉ ይባረካሉ።» በሞሪያ ተራራ ላይ እግዚአብሔር በይስሐቅ ፈንታ በግ አዘጋጀ — ትልቁ የመተካት ሥዕል። በዘፍ 15፥6 ደግሞ ወሳኝ መስመር አለ፦ «አብራምም በእግዚአብሔር አመነ፥ ጽድቅም ሆኖ ተቆጠረለት» — ሰው በእግዚአብሔር ፊት ተቀባይነት የሚያገኘው በሥራው ሳይሆን በእምነት የመሆኑ የመጀመሪያው ግልጽ ማስረጃ።
ጥ. ቃል ኪዳን ምንድን ነው? መ. እግዚአብሔር በራሱ ተነሳሽነት የሚገባው የማይለወጥ የተስፋ ውል ነው፤ እግዚአብሔር ቃል የገባውን ሁሉ ይፈጽማል። (ዘፍ 12፥1–3 · ዕብ 6፥17–18)
«የዓለምን ኃጢአት የሚያስወግድ የእግዚአብሔር በግ» (ዮሐ 1፥29)። በሞሪያ በጉ ይስሐቅን እንደተካ፣ ክርስቶስ እኛን ተካ፤ የአብርሃም ተስፋም በክርስቶስ ተፈጸመ (ገላ 3፥16)።
«የተስፋ ሰንሰለት» ጨዋታ — ተስፋዎቹ በካርድ ተጽፈው ይያያዛሉ። የመስመሩ ካርዶች፦ «ኖኅ» · «አብርሃም»።
BibleProject አማርኛ — «መሥዋዕት እና ስርየት» (Sacrifice & Atonement) — ነካ አድርገው ይመልከቱ።
ቃል ኪዳንእግዚአብሔር ራሱን በተስፋ የሚያስርበት የማይለወጥ ውል።
እምነትበእግዚአብሔር ተስፋ ላይ ሙሉ በሙሉ መደገፍ (ዘፍ 15፥6)።
ምትክበሌላው ፈንታ የሚቆም — የሞሪያው በግ የክርስቶስ ጥላ ነው።
ንባብ፦ ዘፍ 12፥1–9 · ዘፍ 15 · ዘፍ 22፥1–19። ተግባር፦ የቤተሰብ ውይይት — «እግዚአብሔር ለእኛ የገባው ተስፋ ምንድን ነው? ቃሉን የጠበቀበትን አንድ ታሪክ ተካፈሉ።»
ሦስት ፈጣን ማቆሚያዎች — የተስፋው ሥዕል እየጠራ ሲመጣ፦ (1) ፋሲካ፦ የበጉ ደም ሞትን ያሳልፋል፤ (2) ዳዊት፦ «ዙፋንህ ለዘላለም ይጸናል»፤ (3) ኢሳይያስ 53፦ ከ700 ዓመት በፊት የተሳለው የሚሠቃየው አገልጋይ። ልጆቹ እንደ መርማሪ ፍንጮቹን ያገናኛሉ፦ በግ + ንጉሥ + አገልጋይ = ማን? ከሦስቱም ጀርባ አንድ ሕግ አለ፦ «ያለ ደም ማፍሰስ ስርየት የለም» (ዕብ 9፥22) — የብሉይ መስዋዕቶች ሁሉ ግን «የሚመጣው ነገር ጥላ» ነበሩ (ዕብ 10፥1)፤ እውነተኛውን በግ ይጠባበቁ ነበር።
ጥ. መሥዋዕት ለምን አስፈለገ? መ. የኃጢአት ደመወዝ ሞት ስለሆነ ያለ ደም ማፍሰስ ስርየት የለም፤ የብሉይ ኪዳን መስዋዕቶች ሁሉ ግን ወደ እውነተኛው በግ ወደ ክርስቶስ የሚያመለክቱ ጥላዎች ነበሩ። (ዕብ 9፥22 · 10፥1)
ሦስቱም መስመሮች በአንድ ሰው ይገናኛሉ፦ የፋሲካችን በግ (1ቆሮ 5፥7)፣ የዳዊት ልጅ ንጉሥ (ሉቃ 1፥32–33)፣ የኢሳይያስ አገልጋይ (ሐዋ 8፥32–35)።
«የመርማሪ ፋይል» — ሦስቱ ፍንጮች «ተፈላጊው ማን ነው?» በሚል ይለጠፋሉ፤ መልሱ እስከ ሳምንት 6 ይቆያል። ካርዶች፦ «ፋሲካ» · «ዳዊት» · «ነቢያት»።
ጭነቱ ከባድ ነው — ዝርዝር ውስጥ አትግቡ፤ ሦስቱን እንደ ሦስት «የተስፋ ፎቶዎች» ብቻ አሳዩ። ጥልቀቱ የ14 ዓመቱ ትምህርት ድርሻ ነው።
ፋሲካየበጉ ደም ሞትን ያሳለፈበት ሌሊት — የመቤዠት ዓመታዊ መታሰቢያ።
መሢሕ«የተቀባው» — ተስፋ የተደረገው አዳኝ ንጉሥ።
ነቢይ · ካህን · ንጉሥሦስቱ ሹመቶች — ክርስቶስ ሦስቱንም በአንድነት ይፈጽማል።
ንባብ፦ ዘጸ 12፥1–13 · ኢሳ 53 (ሙሉ) · መዝ 22፥1–18። ተግባር፦ ኢሳ 53ን አንብባችሁ «ይህ ማንን ይመስላል?» ተወያዩ — መልሱን እስከሚቀጥለው ሳምንት ያዙት።
ግብ፦ ወንጌላትን እንደ ተስፋ ፍጻሜ ማንበብ — ኢየሱስ «ከየትም» አልመጣም፤ ለ2,000 ዓመታት ሲጠበቅ የነበረው እርሱ ነው። የክፍሉ ጫፍ መስቀሉ ነው፤ ትርጉሙም ባለፉት ሳምንታት በተሰበሰቡት ሥዕሎች (ዘር · በግ · ንጉሥ · አገልጋይ) ይነበባል።
→ በ«የደህንነት ትምህርት»፦ የክርስቶስ ማንነት (ፍጹም አምላክ፣ ፍጹም ሰው) እና የመስቀሉ ሥራ«የሰው ልጅ ሊያገለግል ነፍሱንም ለብዙዎች ቤዛ ሊሰጥ እንጂ እንዲያገለግሉት አልመጣም።» — ማርቆስ 10፥45
«የመርማሪ ፋይሉ» ይከፈታል — ተፈላጊው ተገኘ። ዓለምን የፈጠረው ቃል ሥጋ ሆኖ በእኛ መካከል አደረ። በናዝሬት ምኩራብ ኢየሱስ ኢሳይያስን ገልጦ «ዛሬ ይህ መጽሐፍ ተፈጸመ» አለ። ተአምራቱ የመንግሥቱ ምልክቶች ናቸው — ውድቀት ያበላሸውን አንድ በአንድ ሲያስተካክል።
ጥ. ኢየሱስ ክርስቶስ ማን ነው? መ. የዘላለም የእግዚአብሔር ልጅ — ፍጹም አምላክና ፍጹም ሰው የሆነ፤ ሊቤዠን የሚችል አዳኝ እርሱ ብቻ ነው። (ዮሐ 1፥1፣14 · ቆላ 2፥9)
አጽንዖቱ፦ ኢየሱስ የታሪኩ «መቆራረጥ» ሳይሆን «ፍጻሜው» ነው — ሁሉም የተስፋ መስመሮች እርሱ ጋር ደረሱ።
የተስፋ-ፍጻሜ ማዛመድ ጨዋታ፦ የብሉይ ተስፋ ካርዶች ከወንጌል ፍጻሜዎች ጋር ይዛመዳሉ። ካርድ፦ «ሥጋዌ»።
BibleProject አማርኛ — «የመንግሥቱ ወንጌል» (Gospel of the Kingdom) — ነካ አድርገው ይመልከቱ።
ሥጋዌቃል ሥጋ የሆነበት — እግዚአብሔር ሰው ሆኖ በመካከላችን ማደሩ።
ወንጌል«የምሥራች» — እግዚአብሔር በክርስቶስ ስለ ፈጸመው ሥራ የሚነገር ዜና።
የእግዚአብሔር መንግሥትየእግዚአብሔር ንግሥና — በክርስቶስ ተጀምሮ በመመለሱ የሚፈጸም።
ንባብ፦ ዮሐ 1፥1–18 · ሉቃ 4፥16–30 · ፊልጵ 2፥5–11። ተግባር፦ አንድ «ተስፋ → ፍጻሜ» ጥንድ ፈልጉ (ምሳሌ፦ ኢሳ 7፥14 → ማቴ 1፥22–23)።
«መቤዠት» ማለት ዋጋ ከፍሎ ነጻ ማውጣት ነው — የኮርሱ ርዕስ የሚብራራበት ሳምንት። የመጨረሻው ፋሲካ እራት፣ ጌቴሴማኒ፣ መስቀል። በመስቀሉ ላይ ሁሉም ካርዶች ይነበባሉ፦ ዘሩ እባቡን ቀጠቀጠ፤ በጉ ታረደ፤ ንጉሡ በእሾህ አክሊል ነገሠ፤ አገልጋዩ ስለ መተላለፋችን ቈሰለ። «ተፈጸመ»። ከመስቀሉ ጀርባ ያለው ታላቁ ልውውጥ ይህ ነው፦ «ኃጢአትን ያላወቀውን እርሱን ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው፤ እኛ በእርሱ ሆነን የእግዚአብሔር ጽድቅ እንሆን ዘንድ» (2ቆሮ 5፥21) — የእኛ ኃጢአት ወደ እርሱ፣ የእርሱ ጽድቅ ወደ እኛ።
ጥ. ክርስቶስ በመስቀል ላይ ምን ፈጸመ? መ. በእኛ ምትክ ሆኖ የኃጢአታችንን ዋጋ ሙሉ በሙሉ ከፈለ፣ ጽድቁንም ሰጠን — ስለዚህ ደህንነት በሥራችን የማንጨምርበት የተፈጸመ ሥራ ነው። (ማር 10፥45 · 2ቆሮ 5፥21)
የመተካካት ሥዕሎች ሁሉ ይሰበሰባሉ፦ የሞሪያ በግ → የፋሲካ በግ → «የእግዚአብሔር በግ»። መስቀሉ ድንገተኛ አደጋ ሳይሆን ከዘፍ 3፥15 ጀምሮ የተነገረ ዕቅድ ነው (ሐዋ 2፥23)።
የመስመር ንባብ፦ የተሰቀሉት ካርዶች አንድ በአንድ ከመስቀሉ ጋር ይገናኛሉ። ካርድ፦ «መስቀል — ተፈጸመ» (በመስመሩ መሃል፣ ከሁሉም ከፍ ብሎ)።
ስሜታዊ ክብደቱ ከፍተኛ ነው — በአክብሮት ጨርሱ፤ ግን ተስፋ ቢስ አታድርጉ፦ «ታሪኩ እዚህ አላበቃም — በሚቀጥለው ሳምንት እንገናኝ»።
ቤዛምርኮኛን ነጻ ለማውጣት የሚከፈል ዋጋ (ማር 10፥45)።
ምትክነትክርስቶስ በእኛ ፈንታ መቆሙ — ታላቁ ልውውጥ (2ቆሮ 5፥21)።
ማስተስረያኃጢአትን የሚያስወግድ መሥዋዕት (1ዮሐ 4፥10)።
ጸጋየማይገባንን መልካምነት በነጻ መቀበል።
ንባብ፦ ማር 14–15 (በቀናት ከፋፍሉ) · ኢሳ 53 ከማር 15 ጎን ለጎን · 1ጴጥ 3፥18። ተግባር፦ ኢሳ 53 በማር 15 የተፈጸመባቸውን መስመሮች ምልክት አድርጉ።
ግብ፦ ትንሣኤ «ደስተኛ መጨረሻ» ብቻ ሳይሆን የአዲስ ፍጥረት መጀመሪያ መሆኑን መረዳት — መንፈስ ቅዱስ፣ ቤተ ክርስቲያን፣ የሚመጣው አዲስ ሰማይና ምድር። ትልቁ ግኝት፦ ታሪኩ ገና አላለቀም፤ እኛም በውስጡ ነን።
→ በ«የደህንነት ትምህርት»፦ ንስሐና እምነት፣ አዲስ ልደት፣ መንፈስ ቅዱስ እና ቤተ ክርስቲያን«ስለዚህ ማንም በክርስቶስ ቢሆን አዲስ ፍጥረት ነው፤ አሮጌው ነገር አልፎአል፤ እነሆ፥ ሁሉም አዲስ ሆኖአል።» — 2ኛ ቆሮንቶስ 5፥17
ባዶው መቃብር። ከዚያም የኤማሁስ መንገድ — ኢየሱስ ራሱ «ከሙሴና ከነቢያት ሁሉ ጀምሮ» ታሪኩን ሲተረጉም፤ ኮርሳችን በሳምንት 1 የጀመረበት ክፍል ተመልሶ ይመጣል — አሁን ግን ልጆቹ ራሳቸው ታሪኩን ያውቁታል። ትንሣኤ ማለት፦ ክፍያው ተቀባይነት አገኘ፤ ሞት የመጨረሻ ቃል የለውም። ጳውሎስ ወንጌልን በሦስት መስመር ያስቀምጠዋል፦ ክርስቶስ ስለ ኃጢአታችን ሞተ፤ ተቀበረ፤ በሦስተኛውም ቀን ተነሣ — «እንደ መጻሕፍት» (1ቆሮ 15፥3–4)። ታሪኩ ሁሉ ሲጠብቀው የነበረው ይህ ነው።
ጥ. የክርስቶስ ትንሣኤ ምን ያረጋግጣል? መ. መስዋዕቱ ተቀባይነት ማግኘቱን፣ ሞት መሸነፉን፣ እርሱም ሕያው ጌታ መሆኑን፤ እርሱ በኩራት ስለሆነ በእርሱ የሚያምኑ ሁሉ ከእርሱ ጋር ይነሣሉ። (1ቆሮ 15፥17–22)
ክርስቶስ «ላንቀላፉት በኩራት» ነው (1ቆሮ 15፥20) — የእርሱ ትንሣኤ የእኛ ትንሣኤ መጀመሪያ። በአዳም ሞት እንደመጣ፣ በክርስቶስ ሕይወት መጣ።
የኤማሁስ ጨዋታ፦ ጥንድ ጥንድ ሆነው አንዱ «ያላወቀ መንገደኛ»፣ ሌላው ታሪኩን በካርዶቹ ይተርክለታል። ካርድ፦ «ትንሣኤ»።
BibleProject አማርኛ — «ተስፋ» (Hope) — ነካ አድርገው ይመልከቱ።
ትንሣኤክርስቶስ በአካል ከሙታን መነሣቱ — የእምነታችን መሠረት (1ቆሮ 15፥17)።
በኩራትየመከሩ የመጀመሪያ ፍሬ — የእኛ ትንሣኤ ዋስትና።
ሕያው ተስፋበትንሣኤው ላይ የተመሠረተ የማይጠፋ ተስፋ (1ጴጥ 1፥3)።
ንባብ፦ ሉቃ 24 · 1ቆሮ 15፥1–11 · 1ጴጥ 1፥3–5። ተግባር፦ የ1ቆሮ 15፥3–4ን ሦስት መስመር በቃል ያዙ — «ሞተ · ተቀበረ · ተነሣ»።
ኢየሱስ ዐረገ፤ መንፈስ ቅዱስ ወረደ፤ ቤተ ክርስቲያን ተወለደች — ወንጌሉ በአንድ ቀን 3,000 ደረሰ፤ ዛሬም እኛ ጋር ደርሷል (ሐዋ 8 — ወደ ኢትዮጵያ!)። ታሪኩ ወደ ፍጻሜው ያመራል፦ አዲስ ሰማይና ምድር፣ «እንባን ሁሉ ከዓይናቸው ያብሳል» — ሻሎም ተመልሶ፣ ከዘፍ 1–2 የበለጠ ሆኖ። የበዓለ ሃምሳው ሕዝብ ስብከቱን ሰምተው ልባቸው ተነክቶ «ወንድሞች ሆይ፥ ምን እናድርግ?» አሉ፤ መልሱም፦ «ንስሐ ግቡ… በኢየሱስ ክርስቶስም ስም ተጠመቁ» (ሐዋ 2፥37–38) — ወንጌል ሁልጊዜ ምላሽ ይጠይቃል፤ ያ ምላሽ የሚብራራው በሚቀጥለው ዓመት ትምህርት ነው።
ጥ. ሰው ለወንጌል ምን ምላሽ ይሰጣል? መ. ንስሐ መግባትና በጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ማመን፤ የሚያምንም ሁሉ አዲስ ፍጥረት ነው — በመንፈስ ቅዱስ የታተመ የእግዚአብሔር ልጅ ይሆናል። (ሐዋ 2፥38 · 16፥31 · 2ቆሮ 5፥17)
በክርስቶስ ያለ ሁሉ «አዲስ ፍጥረት» ነው — መቤዠቱ ዛሬ የሚደርሰን ስጦታ ነው። ይህ የ«የደህንነት ትምህርት» መነሻ ጥያቄ ነው — ለሚቀጥለው ዓመት በሩ ይከፈታል።
የመጨረሻዎቹ ካርዶች፦ «መንፈስ ቅዱስ + ቤተ ክርስቲያን»፣ «እኛ — ዛሬ» (የልጆቹ ስሞች!) እና «አዲስ ፍጥረት»። መስመሩ ተጠናቀቀ።
BibleProject አማርኛ — «መንፈስ ቅዱስ» (Holy Spirit) — ነካ አድርገው ይመልከቱ።
ንስሐከኃጢአት ተመልሶ ወደ እግዚአብሔር መዞር።
እምነትለደህንነት በክርስቶስ ብቻ መታመን (ሐዋ 16፥31)።
መንፈስ ቅዱስበአማኞች ውስጥ የሚያድር አምላክ — አጽናኝና ለዋጭ።
ቤተ ክርስቲያንየክርስቶስ አካል — የእግዚአብሔር አዲስ ቤተሰብ።
ንባብ፦ ሐዋ 2፥22–47 · 2ቆሮ 5፥14–21 · ራእ 21፥1–7። ተግባር፦ ወላጆቻችሁን ጠይቁ — «እናንተ እንዴት አመናችሁ? ታሪካችሁን ንገሩን።»
በየሳምንቱ አንድ ጥያቄና መልስ በቃል ይያዛል (በNew City Catechism ሞዴል)። በኮርሱ መጨረሻ ስምንቱ መልሶች አንድ ላይ የወንጌልን ሙሉ አመክንዮ ይሠራሉ — ከ«ለምን ተፈጠርን?» እስከ «ምን እናድርግ?»። ይህ ለ«የደህንነት ትምህርት» የሚቀርበው መሠረት ነው።
በመልኩ ፈጠረን — እርሱን እንድናውቅ፣ እንድንወደው፣ እንድናከብረውና ከእርሱ ጋር ለዘላለም እንድንኖር።
ዘፍ 1፥27 · መዝ 8የእግዚአብሔርን ትእዛዝ መተላለፍና እርሱን ከልባችን ማዕከል ማውጣት ነው፤ ደመወዙም ሞት ነው — የእግዚአብሔር ስጦታ ግን በክርስቶስ የዘላለም ሕይወት ነው።
ሮሜ 6፥23እግዚአብሔር በራሱ ተነሳሽነት የሚገባው የማይለወጥ የተስፋ ውል ነው፤ እግዚአብሔር ቃል የገባውን ሁሉ ይፈጽማል።
ዘፍ 12፥1–3 · ዕብ 6፥17–18ያለ ደም ማፍሰስ ስርየት የለምና፤ የብሉይ መስዋዕቶች ሁሉ ግን ወደ እውነተኛው በግ ወደ ክርስቶስ የሚያመለክቱ ጥላዎች ነበሩ።
ዕብ 9፥22 · 10፥1የዘላለም የእግዚአብሔር ልጅ — ፍጹም አምላክና ፍጹም ሰው የሆነ፤ ሊቤዠን የሚችል አዳኝ እርሱ ብቻ ነው።
ዮሐ 1፥1፣14 · ቆላ 2፥9በእኛ ምትክ ሆኖ የኃጢአታችንን ዋጋ ሙሉ በሙሉ ከፈለ፣ ጽድቁንም ሰጠን — ደህንነት የተፈጸመ ሥራ ነው።
ማር 10፥45 · 2ቆሮ 5፥21መስዋዕቱ ተቀባይነት ማግኘቱን፣ ሞት መሸነፉን፣ እርሱም ሕያው ጌታ መሆኑን፤ በእርሱ የሚያምኑ ሁሉ ከእርሱ ጋር ይነሣሉ።
1ቆሮ 15፥17–22ንስሐ መግባትና በጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ማመን፤ የሚያምንም ሁሉ አዲስ ፍጥረት ነው — በመንፈስ ቅዱስ የታተመ የእግዚአብሔር ልጅ።
ሐዋ 2፥38 · 16፥31 · 2ቆሮ 5፥17ለ12–13 ዓመት ልጆች ንግግር ብቻ አይበቃም — ውይይት፣ ጨዋታና ተሳትፎ ይፈልጋሉ። እያንዳንዱ ሳምንት ተመሳሳይ አምስት-ደረጃ ፍሰት ይከተላል፤ የእያንዳንዱ ቀለም ስፋት የጊዜውን ድርሻ ያሳያል — ነካ አድርገው ዝርዝሩን ይመልከቱ፦
መዝሙር · ሰላምታ · ያለፈው ሳምንት ግምገማ ጨዋታ — ልጆቹ የባለፈውን ካርድ አስታውሰው ይተርካሉ።
ማስታወሻ፦ የክፍለ ጊዜው ርዝመት 60 ደቂቃ ከሆነ የታሪኩና የውይይቱ ክፍሎች ወደ 22/13 ደቂቃ ይታጠፋሉ — ፍሰቱ አይቀየርም። የመስመሩ ካርድ ሁልጊዜ በ«ታሪኩ» ውስጥ ይሠራል፤ ጨዋታው ደግሞ በ«ውይይት» ውስጥ ይካሄዳል።
በክፍሉ ግድግዳ ላይ በ10 ሳምንታት የሚገነባ ትልቅ የታሪክ መስመር — በየሳምንቱ ልጆቹ ራሳቸው የዕለቱን ካርድ ሠርተው ይሰቅላሉ። በሳምንት 10 ሙሉው ታሪክ በግድግዳው ላይ ይሆናል፤ እያንዳንዱ ልጅ መስመሩን እያየ ሙሉውን ታሪክ በራሱ ቃላት መተረክ ይችላል — ይህ የኮርሱ ዋና የስኬት መለኪያ ነው።
«እኛ — ዛሬ» የሚል ካርድ በመስመሩ ላይ አለ። ልጆቹ ስማቸውን በታሪኩ ውስጥ ሲጽፉ፣ መጽሐፍ ቅዱስ «የሌሎች ታሪክ» መሆኑ ቀርቶ «የእኔም ታሪክ» ይሆናል።
ይህ ራሱ ወደ የደህንነት ትምህርት የሚወስደው ድልድይ ነውኮርሱ የተቀረጸው በዓለም ዙሪያ የተመሰከረላቸው ወንጌላዊ የልጆች ሥርዓተ ትምህርቶች በሚጋሯቸው መርሆዎች ላይ ነው፦
ትርጓሜ ከመስጠት በፊት ታሪኩን እንተርካለን፤ አስተምህሮው የታሪኩ የራሱ አመክንዮ ሆኖ ይወጣል። በአንድ ትምህርት አንድ ቁልፍ ሐሳብ ብቻ።
የብሉይ ታሪኮች «እንደ ዳዊት ደፋር ሁን» በሚል የግብረ ገብ ምሳሌነት አያበቁም — እያንዳንዱ ትምህርት «ይህ ወደ ክርስቶስ እንዴት ይጠቁማል?» በሚል ይዘጋል።
ኃጢአትን በሐቀኝነት እንሰይማለን — ግን በፍርሃት አናስተምርም። የውድቀት ትምህርት እንኳ የሚያበቃው በተስፋ ነው፤ ጸጋ የየሳምንቱ የመጨረሻ ቃል ነው።
መጽሐፍ ቅዱስ የመጨረሻ ሥልጣን፣ ደህንነት በጸጋ በእምነት፣ ከክርስቶስ ጋር የግል ግንኙነት — በሞቀና በማያከራክር ቃና። ጥልቅ የአስተምህሮ ክርክር የ14 ዓመቱ ትምህርት ድርሻ ነው።
የ12–13 ዓመት ልጆች በውይይት፣ በጥያቄ፣ በጨዋታና በሥራ ይማራሉ። እያንዳንዱ ልጅ በየሳምንቱ ቢያንስ አንድ ጊዜ ይናገራል፣ አንድ ነገር ይሠራል።
ኮርሱ በራሱ አያበቃም — «አሁን ታሪኩን ታውቃላችሁ፤ በሚቀጥለው ዓመት ትርጉሙን ትማራላችሁ» በሚል ግልጽ ርክክብ ወደ የደህንነት ትምህርት ያሸጋግራል።
ለመምህራን ዝግጅትና ለክፍል ውስጥ አገልግሎት — ካርዱን ነካ በማድረግ ምንጩን ይክፈቱ ↗
ለ6–13 ዓመት ልጆች የተጻፈ የሥርዓተ አስተምህሮ (systematic theology) መጽሐፍ — ረቂቅ እውነቶችን በታሪክና በምሳሌ የሚያስረዳ። የ«ቁልፍ ቃላት» እና «ቁልፍ እውነት» አቀራረባችን ሞዴል።
52 ጥያቄና መልስ ከልጆች ማስተካከያና ከነጻ መተግበሪያ ጋር (Gospel Coalition/Crossway) — የኮርሳችን 8 ጥያቄዎች ቀጥተኛ ሞዴል። newcitycatechism.com
የ10-ደቂቃ የቤተሰብ ጥናቶች — ብሉይና አዲስ ኪዳንን በመቤዠት መስመር የሚያልፉ፤ የ«በቤተሰብ» ሳምንታዊ ንባባችን ሞዴል።
«እባብ-ቀጥቃጩ ወደ ገነት እንዴት እንደሚመልሰን» — ከዘፍ 3፥15 እስከ ክርስቶስ ያለውን የኮርሳችንን የዘር ተስፋ መስመር የሚከተል። የአኒሜሽን ፊልሙ ምዕራፍ 1 (ፍጥረት–ውድቀት) በVimeo በነጻ ይታያል፤ መጽሐፉ በCrossway ይገኛል።
ጥቅሶቹ ከ1954ቱ ትርጉም ናቸው፤ ኮሚቴው ከመረጠ በአዲሱ መደበኛ ትርጉም መተካት ይቻላል። እያንዳንዱ ልጅ የራሱን መጽሐፍ ቅዱስ ይዞ እንዲመጣ ይበረታታል። (የ1954ቱ ትርጉም በመስመር ላይ — wordproject.org)
በሙያ የተተረጎሙ የአኒሜሽን ቪዲዮዎች — «የእግዚአብሔር አምሳል»፣ «መሥዋዕት እና ስርየት»፣ «የመንግሥቱ ወንጌል»፣ «መንፈስ ቅዱስ»፣ «ተስፋ»። አምስቱም በትምህርቶቹ ውስጥ በቀጥታ ተያይዘዋል። bibleproject.com/amharic · YouTube «BibleProject - Amharic»
ስለ መቤዠት ጭብጥ የተዘጋጀ ሙሉ መመሪያ — ቪዲዮ፣ የብሉይና የአዲስ ኪዳን ጥናት ጽሑፎች፣ የቡድን ጥናት መመሪያና የንባብ ዕቅድ (በእንግሊዝኛ)። ለመምህራን ዝግጅት የኮርሱ ጭብጥ ቀጥተኛ ማብራሪያ — በአንድ መምህር የተመከረ።
Sally Lloyd-Jones — «እያንዳንዱ ታሪክ ስሙን በሹክሹክታ ይጠራል»። የብሉይ ታሪኮችን ያለ ግብረ-ገብ ማጠንጠኛ በተስፋ ቅርጽ የመተረክ ምርጥ ሞዴል።
Vaughan Roberts — የመጽሐፍ ቅዱስን አንድ-ታሪክነት በእግዚአብሔር መንግሥት መነጽር የሚያሳይ። ሙሉው ኮርስ በነጻ፦ 9 የ10-ደቂቃ ቪዲዮዎች + የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናቶች + PDF መመሪያዎች — godsbigpicture.co.uk።
Lifeway — ክርስቶስ-ተኮር የጊዜ ቅደም ተከተል ሥርዓተ ትምህርት፤ የ«ታሪክ → ወደ ክርስቶስ → ጥያቄ» ሳምንታዊ ቅርጻችን የዚህ አቀራረብ ትርጉም ነው።
13 የመስመር ካርዶች (ወፍራም ወረቀት)፣ ገመድና ቴፕ፣ ማርከሮች፣ የውይይት ወረቀቶች፣ የሳምንት 10 የምስክር ወረቀቶች — ወጪው ዝቅተኛ ነው።
ኮርሱ የተሳካ መሆኑን በሦስት ቀላል መለኪያዎች እናውቃለን፦
በሳምንት 10 እያንዳንዱ ልጅ የመስመሩን ካርዶች እያየ ሙሉውን ታሪክ — ከፍጥረት እስከ አዲስ ፍጥረት — በራሱ ቃላት ይተርካል።
ዘፍ 3፥15 · ኢሳ 53፥5 · ማር 10፥45 · 2ቆሮ 5፥17 በቃል ተይዘዋል — አራቱ ጥቅሶች ብቻቸውን የወንጌልን ታሪክ ይተርካሉ።
የኮርሱን 8 ጥያቄና መልስ ይመልሳሉ — ከሁሉም በላይ «መቤዠት ማለት ምን ማለት ነው?» ሲባሉ «ዋጋ ከፍሎ ነጻ ማውጣት፤ ክርስቶስ ለእኛ ያደረገው» ብለው በራሳቸው ቃላት ይመልሳሉ።
ሳምንት 10 ላይ የ14 ዓመቱ ትምህርት በይፋ ይተዋወቃል፦ «የደህንነትን ታሪክ አውቃችኋል — በሚቀጥለው ዓመት ደህንነት ለእናንተ ምን ማለት እንደሆነ ትማራላችሁ።»
ክፍል 1→ የፍጥረት፣ የእግዚአብሔር መልክና የኃጢአት አስተምህሮ
ክፍል 2→ ተስፋ፣ ቃል ኪዳንና «በእምነት መጽደቅ» (ዘፍ 15፥6)
ክፍል 3→ የክርስቶስ ማንነትና የመስቀሉ ሥራ (2ቆሮ 5፥21)
ክፍል 4→ ንስሐና እምነት፣ አዲስ ልደት፣ መንፈስ ቅዱስ፣ ቤተ ክርስቲያን
በስብሰባው ላይ ውሳኔ ሲያገኝ እያንዳንዱን ነካ አድርገው ምልክት ያድርጉ፦